دانشگاه‌های ترکیه مورد تأیید وزارت علوم: وضعیت دانشگاه‌هایی که با آن‌ها کار می‌کنیم، دوره به دوره

مدرک دانشگاه‌های خارج از کشور را «سازمان امور دانشجویان» وزارت علوم ارزشیابی می‌کند و فهرست دانشگاه‌های معتبر هر کشور را هم همین سازمان منتشر می‌کند. این فهرست یک‌بار برای همیشه نیست. برای هر دوره فهرست تازه‌ای می‌آید، مثلاً «از سپتامبر ۲۰۲۳ تا آگوست ۲۰۲۴» یا «از سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵». دانشگاهی که در یک فهرست هست ممکن است در فهرست بعدی نباشد، و برعکس.

در آیین‌نامهٔ ارزشیابی، شرط‌ها به تاریخ شروع تحصیل بسته شده‌اند. برای همین ما هر ستون جدول را دورهٔ شروع تحصیل خوانده‌ایم: برای دانشجویی که در سپتامبر ۲۰۲۴ شروع کرده، ستون «سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵» مهم است، نه فهرست سالی که فارغ‌التحصیل می‌شود. پیش از تصمیم، همین را برای پروندهٔ خودتان هم از سازمان بپرسید.

دانشگاه‌های ترکیه در فهرست «Turkey» آمده‌اند. دانشگاه‌های قبرس شمالی در فهرست ترکیه نیستند؛ آن‌ها را باید در فهرست «Cyprus» پیدا کرد، کنار دانشگاه‌های جمهوری قبرس.

در جدول زیر، هر سطر یکی از دانشگاه‌هایی است که با آن‌ها کار می‌کنیم و هر ستون یک دوره. حرفِ هر خانه گروهی است که فهرست به آن دانشگاه داده است. خط تیره یعنی فهرست آن دوره را کامل خوانده‌ایم و نام دانشگاه در آن نیست. علامت سؤال یعنی فهرست آن دوره را نتوانسته‌ایم بخوانیم.

هر خانه را خودتان هم می‌توانید بررسی کنید: نام انگلیسی دانشگاه را در فهرست همان کشور و همان دوره، در صفحهٔ رسمی سازمان امور دانشجویان پیدا کنید. پیوند آن صفحه پایین همین صفحه، در منابع رسمی، آمده است.

سازمان امور دانشجویان دانشگاه‌ها را در پنج گروه می‌گذارد: الف (ممتاز)، ب (خوب)، ج (متوسط)، د (ضعیف) و هـ (غیرقابل قبول). گروه تعیین می‌کند مدرک کدام مقطع و با چه شرطی ارزشیابی می‌شود. خلاصهٔ آیین‌نامهٔ ارزشیابی برای کسانی که از سپتامبر ۲۰۱۳ به بعد شروع کرده‌اند:

خودِ سازمان امور دانشجویان می‌نویسد اگر نام دانشگاهی در فهرست‌های اعلام‌شده، چه معتبر و چه نامعتبر، نیامده باشد، متقاضی باید اعتبار آن را از ادارهٔ کل امور دانش‌آموختگان استعلام کند. پس ما «در فهرست نیست» را «رد شده» نمی‌نویسیم. ولی تأیید هم نیست و نمی‌شود رویش حساب کرد.

اگر اعتبار مدرک در ایران برای آیندهٔ فرزندتان تعیین‌کننده است، مثلاً برای استخدام دولتی یا ادامهٔ تحصیل در ایران، یا دانشگاهی را انتخاب کنید که در فهرست دورهٔ شروع تحصیلش هست، یا پیش از ثبت‌نام پاسخ کتبی سازمان را بگیرید. اگر برنامهٔ فرزندتان کار در خودِ ترکیه است، ملاک مجوز یوک است، نه این فهرست.

سازمان امور دانشجویان فهرست دورهٔ ژانویه تا دسامبر ۲۰۲۶ را روی صفحهٔ عمومی فهرست‌ها نگذاشته و آن را به سامانهٔ «سجاد» برده است. سجاد پیش از نشان دادن فهرست، ورود به حساب و کد امنیتی می‌خواهد. ما این فهرست را نخوانده‌ایم و برای هیچ دانشگاهی حدس نمی‌زنیم. «بررسی‌نشده» یعنی همین، نه اینکه نام دانشگاه در فهرست نیست.

اگر فرزندتان در ۲۰۲۶ شروع می‌کند، فهرست را با حساب سجاد خودتان ببینید یا از ادارهٔ کل امور دانش‌آموختگان بپرسید؛ نشانی ایمیل رسمی‌اش روی صفحهٔ فهرست‌ها آمده است: Office_grad@saorg.ir. سابقهٔ یک دانشگاه در دوره‌های قبل، که در جدول هست، نشان می‌دهد کدام دانشگاه‌ها پیش‌تر در فهرست بوده‌اند؛ ولی دلیلی بر حضورشان در فهرست تازه نیست.

این صفحه فقط فهرست وزارت علوم را نشان می‌دهد. طبق آیین‌نامهٔ ارزشیابی، وزارت علوم مدرک رشته‌هایی را ارزشیابی می‌کند که زیر نظر خودش هستند. مدرک پزشکی، دندان‌پزشکی، داروسازی و دیگر رشته‌های علوم پزشکی را وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارزشیابی می‌کند، و این وزارتخانه فهرست دانشگاه‌های مورد تأیید خودش را جداگانه منتشر می‌کند.

این دو فهرست یکی نیستند. دانشگاهی ممکن است در فهرست وزارت علوم باشد و در فهرست وزارت بهداشت نباشد، یا برعکس. پس برای دانشجوی رشته‌های پزشکی، ستون‌های این جدول جواب سؤال نیستند. سایت وزارت بهداشت هنگام بررسی ما در دسترس نبود و ما در این صفحه وضعیت وزارت بهداشت را نمی‌آوریم؛ هر جا آن را از سند رسمی بررسی کرده‌ایم، در صفحهٔ خودِ آن دانشگاه آمده است.

اگر آژانس یا سایتی گفت دانشگاهی «مورد تأیید وزارت علوم» است، دو چیز بپرسید: کدام فهرست، و کدام دوره؟ «در فهرست بوده» با «مورد تأیید است» فرق دارد؛ حضور در فهرست یک دوره، برای دورهٔ دیگر چیزی را ثابت نمی‌کند. بعد خودتان نگاه کنید: